Zasady oceniana

Ocena musi być sprawiedliwa. Dlatego wszystko musi podlegać tym samym kryteriom, a kryteria i sposób przydzielania punktów muszą być dobrze przemyślane. Brzmi jak prawdziwe wyzwanie 🙂

Poniżej znajdziecie pełną listę kryteriów razem z widełkami punktowymi. Zastanawiałam się nad nimi dość długo i myślę, że w takiej formie są już dobrą podstawą do oceny. Jednak jeśli macie jakieś sugestie – piszcie śmiało w komentarzach 🙂

Na ocenę końcową za każdym razem składają się dwa aspekty: zdrowość dania i ocena restauracji.

Zdrowość dania

Ocenę wartości odżywczych dania będę zawsze opierała na sumie wartości wszystkich składników, które wchodzą w jego skład. Przepisy będą pochodzić z różnych stron internetowych, żebyście mieli do nich dostęp. Zawsze będę wybierać takie, które jak najbardziej przypominają recenzowaną potrawę. Mam dwa podstawowe i według mnie najbardziej wiarygodne źródła informacji o ilości poszczególnych składników odżywczych w produktach: lista wartości odżywczych Departamentu Rolnictwa Stanów Zjednoczonych i wykaz wartości indeksu glikemicznego Uniwersytetu w Sydney. Pokrycie zapotrzebowania na poszczególne składniki będę obliczać dla diety 2000 kcal.

 

Kaloryczność

Niska (poniżej150 kcal)                                 3 pkt

Średnia (150-299 kcal)                                   2 pkt

Wysoka (300-499 kcal)                                  1 pkt

Bardzo wysoka (powyżej 500 kcal)          0 pkt

 

Procentowy udział energii z różnych podstawowych składników odżywczych

Najwięcej energii z białka                           3 pkt

Najwięcej energii z węglowodanów       2 pkt

Najwięcej energii z tłuszczów                   1 pkt

To kryterium bierze pod uwagę łatwość zmiany makroskładników w tkankę tłuszczową. W dużym uproszczeniu, jeśli zjemy czegoś zbyt dużo, dodatkowe kilogramy najszybciej przybędą z tłuszczu, a najwolniej z białek. Za niedługo ukaże się osobny wpis na ten temat.

 

Witaminy, minerały i błonnik

Pokrycie zapotrzebowania na witaminę lub minerał w przynajmniej 25%            +1 pkt

Pokrycie zapotrzebowania na kalorie, podstawowe składniki odżywcze
lub sód w przynajmniej 80%                                                                                                     -1 pkt

Dodatkowe punkty należą się za duże pokrycie zapotrzebowania na witaminy i minerały (przynajmniej 25% zapotrzebowania). O ile lekki nadmiar witamin i minerałów z zasady nie jest groźny, o tyle nadmiar kalorii i makroskładników przyczynia się do wzrostu wagi, a nadmiar sodu do nadciśnienia. Sód co prawda jest minerałem, ale potraktowałam go indywidualnie, ponieważ duża część społeczeństwa ma problem z jego nadmiarem w diecie przez zbyt duże spożycie soli.

 

Indeks glikemiczny

Najprościej mówiąc, indeks glikemiczny (IG) mówi o tym, ile jest w danym produkcie czystego cukru/skrobi, dzięki czemu możemy przewidywać, jak bardzo wzrośnie poziom cukru po jego spożyciu i jak szybko znów staniemy się głodni. IG mierzy się w skali 0-100, przy czym 100 to IG czystej glukozy. Generalnie im niższy IG tym lepiej. Rozróżnia się trzy grupy produktów: o niskim IG (0-34), średnim (35-54) oraz wysokim (55 i więcej). O IG pojawi się na pewno osobny artykuł, w którym będziecie mogli więcej się o nim dowiedzieć.

Niski (poniżej 35)                                            3 pkt

Średni (35-50)                                                  2 pkt

Wysoki (powyżej 50)                                     1 pkt

 

Typ posiłku

Wegański                                                           3 pkt

Wegetariański                                                 2 pkt

Mięsny                                                                1 pkt

Tutaj przydałoby się wytłumaczenie, dlaczego potraktowałam posiłki wegańskie i wegetariańskie jako „lepsze” od dań mięsnych. Po pierwsze, ich zaletą jest to, że więcej osób może sobie na nie pozwolić ze względu na upodobania żywieniowe. Po drugie, z zasady są tańsze. Jednak co ważniejsze, są one po prostu korzystniejsze dla zdrowia. Mięso, dominujące w przeciętnej polskiej diecie, bardzo zakwasza organizm, czyli w procesie trawienia pozbawia go cennych składników odżywczych. Dodatkowo bardzo często sposób przygotowania czyni z niego ciężkostrawne wyzwanie dla żołądka. Tymczasem diety wegetariańska i wegańska dostarczają dużo więcej witamin, minerałów i są łatwiej strawne. Dlatego im więcej produktów roślinnych w diecie, tym lepiej.

 

Ocena restauracji

Cena

Mniej niż 15 zł za porcję                              3 pkt

15-25 zł za porcję                                            2 pkt

Powyżej 25 zł za porcję                                1 pkt

 

Świeżość

Codziennie nowe menu                              3 pkt

Mniej niż 7 dań w karcie                             2 pkt

7-10 dań w karcie                                           1 pkt

Powyżej 10 dań w karcie                             0 pkt

Im mniej dań w karcie, tym mniejsze prawdopodobieństwo że zawarte w niej dania będą mrożone albo nieświeże, bo właścicielom restauracji najzwyczajniej nie będzie się opłacało codziennie gotować na świeżo wszystkich dań z karty – będzie to zbyt czasochłonne i może narazić ich na straty. Szczególnie, jeśli klienci nie kupią potraw w takiej ilości, w jakiej zostały przygotowane. Menu zmieniane codziennie to najlepsza opcja – mamy pewność, że to, co zamówimy, jest ugotowane tego samego dnia – przecież jeszcze dzień wcześniej nie było tego w karcie.

 

Czas oczekiwania

Mniej niż 10 minut                                       3 pkt

10-15 minut                                                      2 pkt

Powyżej 15 minut                                          1 pkt

 

Wystrój

Na wyczucie 🙂                                             0-3 pkt

 

Na koniec wszystkie punkty zostaną zsumowane, przeliczone na procenty i na tej podstawie restauracja uplasuje się na odpowiednim miejscu w rankingu.